راهنمای بالینی درمان سردرد در طب سنتی ایرانی

سردرد، بیماری است که حدود ۵ درصد از مردم را مبتلا کرده و به عنوان یک علامت جدی و مهم که می تواند نشانه ای برای اختلالات دیگر در بدن باشد، دارای اهمیت است. حتما قبل از انجام درمان، با مشاوره مطمئن شوید سردرد به علت موارد آناتومیک مانند تومور یا اختلالات عروقی نباشد و از انواع سردرد عملکردی باشد. فردی که حدود یک ماه دچار سردرد است و به درمان های ساده اولیه پزشکی جواب نداده است، حتما باید به متخصص نورولوژی مراجعه کند. در این مقاله به سه نوع سردرد شایع اشاره می شود.

١. سردرد عصبی-روانی:

این نوع سردرد معمولا با حالات عصبی مانند اضطراب و هیجانات و جلسات سنگین کاری تحریک می شود و با استراحت و آرامش و نرمشهای آرام و ماساژ بهبود می یابد.

درمان های غیردارویی سردرد عصبی-روانی

1. مدیریت حالات عصبی و روانی: مانند آرام سخن گفتن، ماساژهای مناسب و تمرین کاهش حساسیت ذهنی و کاهش سرعت.

۲. مدیریت خواب: پرهیز از خوابیدن در طی روز، پرهیز از دیر خوابیدن.

٣. کاهش غذا.

4. مدیریت فعالیت بدنی: پیاده روی ۲۰-۳۰ دقیقه ای روزانه کمک کننده است.

5. تنفس صحیح  

6. تعویض روسری های نایلونی با روسری های کتانی یا پنبه ای در خانمها.

درمان های دارویی ساده سردرد عصبی-روانی

١. چای اسطوخودوس: یک قاشق مرباخوری در یک لیوان آب جوش به مدت ۱۰ دقیقه دم کرده و ۲ تا ۳ بار در روز با کمی نبات میل کنید.

۲. خیسانده عناب: شب پانزده عدد عناب به اضافه یک قاشق غذاخوری آب لیموی تازه در یک لیوان آب خیسانده، روز بعد پس از هر وعده غذا یک سوم آن را میل کنید.

٣. چای بادرنجبویه: یک قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش به مدت ۱۰ دقیقه دم کرده و پس از صبحانه و شام با کمی نبات میل کنید.

۴. چای گاوزبان: یک قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش به مدت ۱۰ دقیقه دم کرده و روزانه یک تا دو مرتبه با کمی نبات میل کنید.

۵. مصرف کاهو سنکجبین به خصوص در فصل تابستان.

درمان های دارویی مرکب سردرد عصبی-روانی

1. کپسول نجابل: یک تا دو عدد (بر حسب شدت بیماری)، ۲ ساعت پس از هر وعده غذایی

۲. شربت فران زر: یک قاشق غذاخوری در یک فنجان آب روزی 3 بار.

٣. کپسول هلیله زرد: یک عدد پس از صبحانه و شام.

۲. سردرد ناشی از ضعف

ایجاد این نوع سردرد متعاقب هر گونه فعالیت یا شرایطی است که همراه با کاهش قوای فرد باشد. عادت ماهانه با خونریزی شدید در زنان، ضعف هاضمه، خستگی، بی خوابی، گرسنگی و یا فعالیت ذهنی بالا از مواردی هستند که این گونه سردرد را به دنبال خواهند داشت.

درمان های غیردارویی سردرد ناشی از ضعف:

1. مصرف غذاهای با مزاج گرم به مدت دو هفته، پس از این مدت نیز تا بهبودی کامل بیماری مصرف غذاهای با مزاج سرد کاهش یابد..

۲. افزایش مصرف غذاهای تقویت کننده قوای بدن از جمله زرده تخم مرغ عسلی، سوپ جوجه، سوپ ماهیچه، بادام، زیتون کم نمک و سیب.

٣. مدیریت حالات عصبی و روانی: کم کردن فعالیتهای ذهنی تلاش جهت سکوت ذهن و زبان، کاهش استفاده از تلفن همراه و تلویزیون.

4. مدیریت خواب: پرهیز از دیر خوابیدن، پرهیز از خوابیدن در طول روز.

درمان های دارویی ساده سردرد ناشی از ضعف:

1. شیره انگور: هر سه ساعت به میزان یک قاشق غذاخوری در یک فنجان آب به مدت یک هفته مشروط به نداشتن دیابت؛ ادامه دستور متناسب با وضعیت بیمار.

درمان های دارویی مرکب سردرد ناشی از ضعف:

1. شربت پردیحان: یک قاشق غذاخوری در یک فنجان آب روزی ۳ بار.

۲. شربت فران زر: یک قاشق غذاخوری در یک فنجان آب روزی 3 بار.

٣. کپسول نجابل: یک تا دو عدد (بر حسب شدت بیماری) ۲ ساعت پس از هر وعده غذایی.

4. شربت گواران: یک قاشق غذاخوری پس از هر وعده غذایی.

3. سردرد به علت سینوزیت

این نوع سردرد معمولا به دنبال رینیت آلرژیک یا التهاب سینوس ها یا بینی به وجود می آید.

درمان های غیردارویی سردرد به علت سینوزیت

1. از قرارگیری در معرض باد سرد، پنکه و کولر به خصوص بعد از استخر و حمام اجتناب شود و حتی الامکان از استخر تا زمان درمان بیماری دوری کنند.

۲. شب، هنگام خواب ناحیه سر با پارچه نازکی پوشیده شود؛ تا مانع سرد شدن سر شود و همچنین موجب تعریق در این ناحیه تن نشود.

٣. در فصول سرد، در زمان خواب محل قرار گرفتن سر حداقل دو متر با پنجره فاصله داشته باشد.

۴. پس از استحمام، سر با دستور سه حوله کاملا خشک شود.

۵. مصرف غذاهای با مزاج گرم به مدت دو هفته، پس از این مدت نیز تا بهبودی کامل بیماری مصرف غذاهای با مزاج سرد کاهش یابد.

۶. مدیریت خواب : پرهیز از خوابیدن در طول روز، پرهیز از خوابیدن بیش از حد.

۷. مدیریت فعالیت بدنی: پیاده روی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ای روزانه کمک کننده است.

۸. در افراد دچار اضافه وزن، مقدار غذا ۵ تا ۱۰ درصد نسبت به قبل کاهش یابد.

درمان های دارویی ساده برای سردرد به علت سینوزیت

1. چای زیره سبز: یک قاشق مرباخوری با یک فنجان آب جوش ده دقیقه دم کشیده و سپس مصرف شود.

2. سیاه دانه کوبیده: کمی سیاه دانه کوبیده شده و روی آن آب و سرکه پاشیده شود، سپس بوییده شود.

درمان های دارویی مرکب برای سردرد به علت سینوزیت

۱. روغن سیناماز: روزی سه بار هر بار یک قطره در بینی.

۲. شربت زوفی بل:

بالای ۱۲ سال: هر ۸ ساعت یک قاشق غذاخوری.

در کودکان ۶ تا ۱۲ سال: هر ۸ ساعت یک قاشق مرباخوری.

در کودکان ۲ تا ۶ سال: هر ۸ ساعت یک قاشق چای خوری.